Design is zoeken naar frictie

Als ontwerper hou ik van opgehangen A4'tjes met instructies. Als die er hangen betekent meestal dat er iets mis is.

Op de deur om aan te geven dat je toch écht aan de deur moet trekken in plaats van duwen. Op de koffieautomaat om je te vertellen hoe je die ene rare foutmelding er weer uit krijgt. En dat printje om uit te leggen hoe die fancy camera in de vergaderruimte nou eigenlijk werkt.

Gebruikers die extra geheugensteuntjes ophangen is vaak een teken dat er ergens frictie is die er niet zou hoeven zijn. Een gevalletje pleisters plakken en vooral symptoombestrijding. Die frictie? Die was te voorkomen. Met iets meer denkwerk, en vooral: testen met échte gebruikers.

Bij deze parkeerautomaat gaat duidelijk iets mis

Wat als die deur zélf al zegt: trek aan mij? Wat als de koffieautomaat zelf uitlegt wat er misgaat? En wat als die camera gewoon werkt zodra je ‘m inplugt — zoals je verwacht?

Don Norman schreef over 'affordances': producten die uitstralen hoe je ze moet gebruiken en fout gebruik voorkomen. En Jasper van Kuijk schreef er een heel boek (Hoe moeilijk kan het zijn?) over vol.

Als je ontwerp uitleg nodig heeft, is het dan een goed ontwerp? Of (als je meer van het glas halfvol bent): is er een mogelijkheid om de volgende versie te verbeteren? Elke keer dat je een A4’tje ophangt, heeft een designer z’n werk niet afgemaakt.

Mee eens of ben ik te kritisch?